Analizując rodzaje programów informatycznych używanych w przedsiębiorstwach, można wyróżnić pięć podstawowych grup.
Pierwsza grupa to programy typu F-K. Są to programy finansowo-księgowe, stosowane jako autonomiczne w sferze finansowo-księgowej przedsiębiorstwa1. Drugą grupę stanowią programy inżynierskie typu CAD (Computer Aided Design) używane w pracowniach konstruktorskich do projektowania wyrobów. Projektowanie jest oczywiście wspomagane komputerowo, a program nie tylko wykonuje wszelkie obliczenia i tworzy niezbędną dokumentację technologiczną , ale również jest w stanie przeprowadzić symulację działania projektowanego urządzenia.
Pozostałe trzy grupy programów służą do bezpośredniego informatycznego wspierania logistyki w przedsiębiorstwie. Są to programy typu ERP (Enterprise Resource Management), służące do planowania zasobów przedsiębiorstwa. Programy tej klasy służą do wspomagania zarządzania przedsiębiorstwem i są rozwinięciem standardu MRP.II (Manufacturing Resources Planning) o funkcje ekonomiczno-planistyczne. ERP jest pojęciem podstawowym obejmującym najszerszą funkcjonalność systemu wspomagania zarządzania. Następna grupa programów to programy typu SCM (Supply Chain Management ), odpowiadające za wspieranie łańcucha dostaw. Ostatnia, ale bardzo ważna grupa programów, to programy typu WMS (Warehousing Management Systems), służące do zarządzania procesami magazynowymi2.
Na rynku oprogramowania dla przedsiębiorstw znajduje się bardzo dużo firm oferujących mniej lub bardziej zaawansowane programy. Wśród systemów wspomagających zarządzanie wyróżnić można najbardziej znane systemy oferowane przez przedstawicielstwa znanych zachodnich potentatów w dziedzinie pisania programów biznesowych – mySAP.com, J.D. Edwards. Są to systemy obejmujące kompleksowe zarządzanie procesami w firmie, lecz bardzo kosztowne. Większość oprogramowania opiera się na bazach danych: Oracle, MS SQL lub SQL Sever z wykorzystaniem systemów: MS Windows lub Unix.
Charakterystyka programu typu ERP
Pojęcie ERP ((Enterprise Resource Management) czyli planowanie zasobów przedsiębiorstwa, przedstawia całość systemową, która zazwyczaj składa się z wielu wewnętrznych modułów3. ZSI klasy ERP jest systemem obejmującym całość procesów produkcji i dystrybucji, który integruje różne obszary działania przedsiębiorstwa, usprawnia przepływ krytycznych dla jego funkcjonowania informacji i pozwala błyskawicznie odpowiadać na zmiany popytu. W ERP stosowane są również mechanizmy umożliwiające symulowanie różnorodnych posunięć, dające możliwość analizy ich skutków, także finansowych. Pozwala to na dokładne zaplanowanie, przetestowanie i porównanie działań w celu sprawdzenia ich całkowitego efektu finansowego.
System ERP obejmuje następujące obszary działalności logistycznej:
- obsługa klientów – baza danych o klientach, przetwarzanie zamówień, obsługa specyficznych zamówień (produkty na żądanie: assembly-to-order, make-to-order),elektroniczny transfer dokumentów (EDI),
- produkcja – obsługa zapasów, wyznaczanie kosztów produkcji, zakupy surowców i materiałów, ustalanie terminarza produkcji, zarządzanie zmianami produktów, prognozowanie zdolności produkcyjnych, kontrola procesu produkcji,
- finanse – prowadzenie księgowości, kontrola przepływu dokumentów księgowych, rozliczanie działalności, przygotowanie raportów finansowych zgodnie z oczekiwaniami poszczególnych grup odbiorców,
- integracja w ramach łańcucha logistycznego – cecha, która prawdopodobnie wyznaczy przyszłe kierunki systemów ERP, powodując ich wyjście poza przedsiębiorstwo4.
Programy klasy ERP powinny ogarniać swoim działaniem całość przedsiębiorstwa. ERP został poprzez rozwinięcie systemu MRPII o procedury finansowe, w tym księgowość zarządczą, cash flow, metodę ABC (Activity Based Costing) – rachunek kosztów działań, wzbogacone o mechanizmy integrujące łańcuch dostaw (supply chain), w powiązaniu z EDI (Electronic Data Interchange) i zintegrowaną dystrybucją.
MPR. II (Manufacturing Resources Planning) – Planowanie Zasobów Produkcyjnych – to odpowiedź na rosnące potrzeby użytkowników, ze względu na małą pojemność pojęcia MRP (Material Reguirement Planning) –Planowanie Potrzeb Materiałowych; polega na harmonogramowaniu wytwarzania na podstawie pamiętanych procesów technologicznych i zdolności produkcyjnych.
Metoda MRP II polega na zastąpieniu w przedsiębiorstwie dotychczasowego niespójnego systemu planowania przepływem materiałów systemem sformalizowanym – opartym na jednolitym, kroczącym i stale aktualizowanym harmonogramie wytwarzania; wdrożenie systemu planowania bazującego na metodzie MRPII nie polega na wdrożeniu systemu informatycznego5.
Ogólne cechy, jakimi powinny się charakteryzować programy klasy ERP, to kompleksowość, elastyczność, integracja danych i procedur, a także otwartość i zaawansowanie.
System ERP zarządza przepływem wewnętrznych procesów firmy w sposób umożliwiający znaczną redukcję zapasów i kosztów.
Charakterystyka programy typu SCM
Kolejna grupa programów wspierająca logistykę w przedsiębiorstwach to grupa SCM (Supply Chain Management). Jest to grupa programów wspierających w firmie zarządzanie łańcuchem dostaw. W odróżnieniu od systemów ERP w rozwiązaniach SCM wymagany jest model danych, pozwalający obsługiwać w czasie rzeczywistym dużą liczbę złożonych transakcji. W planowaniu SCM uwzględnia się wiele lokalizacji, ich wzajemne zależności, globalny łańcuch dostaw i partnerów handlowych danej firmy.
Systemy SCM muszą być wspierane dodatkowo techniką ADC i technologią EDI.
ADC (Automatic Data Capture)- jest to automatyczne gromadzenie danych, pojęcie mocno związane z logistyką, obejmujące automatyczne identyfikowanie danych, na ogół z wykorzystaniem kodów kreskowych i ich przekazywanie do systemu informatycznego celem dalszego przetwarzania, wspomaga realizację SCM.
EDI (Electronic Data Interchange) - jest to elektroniczna wymiana standardowo sformatowanych komunikatów pomiędzy niezależnymi systemami informatycznymi bez bezpośredniego udziału człowieka6.
Oprogramowanie typu SCM musi precyzyjnie zaplanować przepływ materiałów w firmie i zsynchronizować wszystkie działania temu towarzyszące. Do jego zadań należy również realizacja planów zaopatrzenia, a także dopasowanie podaży wyrobów do ich popytu. W efekcie program musi uwzględniać różne położenie zakładów, magazynów i hurtowni, a także czas i środki transportowe służące do fizycznego przemieszczania ładunków. Tym wszystkim działaniom musi towarzyszyć gromadzenie danych związanych z łańcuchem dostaw, czyli elektroniczne śledzenie przemieszczanych ładunków. Pomaga w tym Elektroniczna Wymiana Danych. Programy SCM powinny zapewnić płynną wymianę informacji.
W systemie SCM każda jednostka ładunkowa ma swój kod (UCC/EAN-128) lub identyfikator (SSCC)7 przedstawiony w formie kodu kreskowego, co umożliwia śledzenie ładunków, jest on odnośnikiem w bazie danych, w której zainteresowana osoba może drogą elektroniczną doczytać informacje o towarze.
Z systemem SCM wiążą się największe nadzieje dla nowej ery rozwoju ekonomicznego, w której Internet jako szybki kanał informacyjny oraz standaryzacja opakowań i ich oznaczeń jako podstawa dla logistycznej wymiany towarów są kluczem do sprawnego łańcucha dostaw w skali globalnej. Firmy, chcąc rozwijać się w dynamicznym środowisku biznesowym, potrzebują dobrej infrastruktury informacyjnej, która umożliwi podejmowanie trafnych decyzji w czasie rzeczywistym oraz zagwarantuje uzyskanie zadowolenia klientów.
Współdziałanie systemów ERP i SCM
Systemy ERP i SCM pełnią odmienne, lecz uzupełniające się role. ERP porządkuje przede wszystkim procesy zachodzące wewnątrz przedsiębiorstwa i tworzy wspólne środowisko dla danych dotyczących zasobów, sprzedaży, produkcji, finansów czy zapasów. SCM rozszerza perspektywę na cały łańcuch dostaw, w którym uczestniczą dostawcy, odbiorcy, przewoźnicy, magazyny i inne podmioty. Z punktu widzenia logistyki połączenie tych dwóch klas rozwiązań pozwala zestawić informacje o możliwościach przedsiębiorstwa z informacjami o potrzebach i ograniczeniach występujących poza jego granicami organizacyjnymi.
Przykładowo system ERP może wskazywać stan zapasów i planowaną wielkość sprzedaży, podczas gdy system SCM wykorzystuje te dane do koordynowania dostaw, przewozów i uzupełniania zapasów w wielu lokalizacjach. Wymiana informacji ogranicza sytuacje, w których poszczególne ogniwa łańcucha podejmują decyzje na podstawie innych danych. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy czas realizacji jest krótki, a zmiana jednego zamówienia wpływa jednocześnie na pracę magazynu, przewoźnika i dostawcy.
Przy wyborze rozwiązania nie należy jednak utożsamiać większej liczby funkcji z większą użytecznością. System powinien odpowiadać skali działalności, złożoności procesów i możliwościom organizacyjnym przedsiębiorstwa. Nadmiernie rozbudowane oprogramowanie może zwiększyć koszty wdrożenia i utrudnić codzienną pracę, jeśli znaczna część funkcji nie jest wykorzystywana. Właściwe podejście polega na określeniu problemów, które system ma rozwiązać, a następnie na takim dobraniu modułów i zakresu integracji, aby informatyzacja wspierała procesy logistyczne zamiast je komplikować.
Znaczenie wzajemnego uzupełniania się tych systemów jest szczególnie widoczne w sytuacjach wymagających szybkiej korekty planów. Nagła zmiana wielkości zamówienia może wymagać jednoczesnego sprawdzenia zapasu, dostępności surowców, możliwości produkcyjnych, terminów dostaw oraz zdolności przewozowych. Jeżeli informacje te są rozproszone, podjęcie decyzji zajmuje więcej czasu i łatwiej o sprzeczne ustalenia poszczególnych działów. Współdziałanie ERP i SCM pozwala zatem spojrzeć na decyzję nie jako na odrębną czynność jednego działu, lecz jako na element procesu obejmującego zasoby własne przedsiębiorstwa i jego otoczenie logistyczne.
Ważne jest także ustalenie odpowiedzialności za dane przekazywane między systemami. Jeżeli informacje o zamówieniach, zapasach lub terminach nie są aktualizowane według jednolitych zasad, nawet poprawnie wykonana integracja nie zapewni oczekiwanych rezultatów. Organizacja powinna więc łączyć rozwiązania techniczne z jasno określonymi procedurami pracy.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.