Globalne koszty logistyczne związane z obsługą określonego rynku (z zakładu produkcyjnego do klientów lub centrum dystrybucji) w jednym roku są w analizowanym modelu określone następująco: [2]
Wielkość zapasu bezpieczeństwa jest w tym modelu efektem subiektywnego szacunku oczekiwanych odchyleń.
Analiza globalnych kosztów logistycznych pozwala przedsiębiorstwu określić rzeczywisty koszt obsługi określonego rynku. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo ma możliwość wyboru pomiędzy różnymi wariantami organizacji dostaw. Poszczególne rozwiązania mogą różnić się nie tylko wysokością kosztów transportu, ale również czasem dostawy, wielkością utrzymywanych zapasów oraz częstotliwością składania zamówień. Oznacza to, że wybór najtańszego środka transportu nie zawsze musi prowadzić do najniższych globalnych kosztów logistycznych. Dłuższy czas przewozu może bowiem zwiększać wartość zapasów znajdujących się w drodze, a konieczność utrzymywania większych zapasów może dodatkowo podnosić koszty przedsiębiorstwa.
Z punktu widzenia zarządzania logistycznego istotne jest więc traktowanie wszystkich kosztów jako wzajemnie powiązanych elementów jednego systemu. Obniżenie jednego składnika może prowadzić do zwiększenia innego. Przykładowo zastosowanie tańszego środka transportu może oznaczać dłuższy czas realizacji dostawy. W konsekwencji przedsiębiorstwo może być zmuszone do zwiększenia poziomu zapasów, aby zabezpieczyć się przed opóźnieniami i utrzymać ciągłość sprzedaży. W takim przypadku oszczędność uzyskana na transporcie może zostać częściowo albo całkowicie zniwelowana przez wzrost kosztów utrzymywania zapasów.
Szczególne znaczenie ma tutaj relacja pomiędzy wielkością zamawianej partii a liczbą zamówień składanych w ciągu roku. Przy stałym poziomie popytu zwiększenie wielkości pojedynczego zamówienia powoduje zmniejszenie liczby zamówień. W rezultacie przedsiębiorstwo ponosi niższe koszty związane ze składaniem i realizacją zamówień. Jednocześnie większa partia dostawy oznacza wzrost przeciętnego poziomu zapasu przechowywanego w przedsiębiorstwie. Powoduje to zwiększenie kosztów utrzymywania zapasów. Z kolei zmniejszenie wielkości pojedynczych dostaw prowadzi do częstszego składania zamówień i wzrostu kosztów ich obsługi, ale pozwala ograniczyć przeciętny poziom zapasów.
W praktyce oznacza to konieczność poszukiwania takiego rozwiązania, które zapewni równowagę pomiędzy kosztami zamawiania i kosztami utrzymywania zapasów. Nie chodzi zatem o minimalizowanie pojedynczego rodzaju kosztu, lecz o osiągnięcie możliwie najniższego poziomu kosztów globalnych. Podejście takie jest jednym z podstawowych założeń ekonomicznego zarządzania logistyką. Przedsiębiorstwo powinno uwzględniać cały przepływ produktu od zakładu produkcyjnego do odbiorcy, a nie analizować poszczególne etapy niezależnie od siebie.
Na poziom globalnych kosztów logistycznych wpływa również wartość produktu. Im wyższa jest cena jednostkowa produktu, tym większe znaczenie mają koszty związane z utrzymywaniem zapasów. Wartość zapasu stanowi bowiem zamrożony kapitał, który mógłby zostać wykorzystany w innych obszarach działalności przedsiębiorstwa. Dotyczy to zarówno zapasów znajdujących się w magazynie, jak i towarów pozostających w transporcie. W przypadku produktów o wysokiej wartości jednostkowej nawet niewielkie wydłużenie czasu dostawy może prowadzić do zauważalnego wzrostu kosztów finansowego utrzymania zapasów w drodze.
Koszty zapasów in-transit, czyli zapasów znajdujących się podczas przewozu, są szczególnie ważne w przypadku dostaw realizowanych na duże odległości. Towar, który został już wysłany, nie może jeszcze zostać wykorzystany przez odbiorcę, a jednocześnie stanowi wartość zaangażowaną w proces logistyczny. Wydłużenie czasu transportu oznacza zatem dłuższy okres zamrożenia środków finansowych w produktach znajdujących się w drodze. Z tego względu czas dostawy jest nie tylko parametrem związanym z poziomem obsługi klienta, lecz także jednym z czynników kształtujących koszty funkcjonowania całego systemu logistycznego.
Ważnym elementem rachunku jest również zapas bezpieczeństwa. Jego zadaniem jest zabezpieczenie przedsiębiorstwa przed skutkami nieprzewidzianych zmian popytu, opóźnień w dostawach lub innych zakłóceń procesu logistycznego. Utrzymywanie zapasu bezpieczeństwa zwiększa zdolność przedsiębiorstwa do zapewnienia ciągłości sprzedaży, jednak równocześnie powoduje dodatkowe koszty. Zwiększenie poziomu tego zapasu oznacza konieczność przeznaczenia większej powierzchni magazynowej, zaangażowania większego kapitału oraz ponoszenia kosztów związanych z przechowywaniem produktów.
W praktyce ustalenie optymalnej wielkości zapasu bezpieczeństwa jest trudne, ponieważ zależy od wielu zmiennych. Należy uwzględnić między innymi stabilność popytu, częstotliwość występowania opóźnień, niezawodność dostawców, długość cyklu dostawy oraz znaczenie danego produktu dla przedsiębiorstwa. Produkty, których brak może doprowadzić do zatrzymania produkcji lub utraty klienta, mogą wymagać wyższego poziomu zabezpieczenia niż towary, które można łatwo zastąpić innym produktem.
Globalny rachunek kosztów logistycznych znajduje zastosowanie również przy wyborze lokalizacji magazynów i centrów dystrybucyjnych. Lokalizacja bliżej klientów może zwiększyć koszty utrzymywania infrastruktury, lecz jednocześnie ograniczyć koszty transportu i skrócić czas dostaw. Z kolei lokalizacja jednego centralnego magazynu może pozwalać na lepszą koncentrację zapasów, ale może zwiększać odległość przewozów do poszczególnych odbiorców. Wybór odpowiedniego rozwiązania powinien więc uwzględniać łączne koszty funkcjonowania systemu, a nie jedynie koszt jednej operacji logistycznej.
Znaczenie globalnych kosztów logistycznych wzrasta wraz z rozszerzaniem działalności przedsiębiorstwa na nowe rynki. Obsługa klientów znajdujących się w różnych regionach może wymagać wykorzystania kilku gałęzi transportu, różnych centrów dystrybucyjnych oraz odpowiednio zorganizowanej sieci magazynów. Każda decyzja dotycząca organizacji przepływu towarów wpływa na pozostałe elementy systemu. Dlatego przedsiębiorstwo powinno prowadzić analizę wariantową i porównywać możliwe sposoby realizacji dostaw.
Należy również zauważyć, że minimalizacja kosztów logistycznych nie może odbywać się kosztem poziomu obsługi klienta. Zbyt duże ograniczenie zapasów, zmniejszenie częstotliwości dostaw lub wybór transportu o bardzo długim czasie realizacji może prowadzić do problemów z dostępnością produktów. Konsekwencją może być utrata sprzedaży oraz pogorszenie relacji z odbiorcami. W zarządzaniu logistycznym istotne jest więc połączenie celu kosztowego z wymaganym poziomem obsługi rynku.
Globalne koszty logistyczne należy zatem rozpatrywać jako narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji dotyczących organizacji całego procesu przepływu produktów. Ich analiza umożliwia porównywanie różnych wariantów dostaw, określanie skutków zmian wielkości zamówień oraz ocenę wpływu czasu transportu i poziomu zapasów na ekonomiczną efektywność przedsiębiorstwa. Model globalnych kosztów logistycznych pokazuje jednocześnie, że poszczególne decyzje logistyczne są wzajemnie zależne. Optymalne rozwiązanie jest wynikiem uwzględnienia wszystkich istotnych składników kosztów, a nie prostego wyboru wariantu charakteryzującego się najniższym kosztem transportu lub najniższymi kosztami zamawiania.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Uwaga: tylko uczestnik tego bloga może przesyłać komentarze.