Koszty utrzymania zapasów w tranzycie

     Koszty utrzymania zapasów w tranzycie występują nieco rzadziej niż poprzednie rodzaje kosztów. W sytuacji, gdy firma prowadzi intensywną działalność dystrybucyjną, dostarczając do klientów towar także własnymi środkami transportowymi, koszty te mogą stanowić dla firmy znaczny wydatek. Szybsze dostawy podnoszące poziom obsługi klienta i konkurencyjność firmy stanowią wyższe koszty transportu. Firma zmuszona zostaje wówczas do prowadzenia analiz typu trad - offs uwzględniających koszty transportu oraz koszty zapasów w tranzycie.

   Istotną kwestią jest tutaj sposób kalkulacji kosztów utrzymania w tranzycie, tzn., zmienne składowe jakie firma powinna wziąć pod uwagę przy naliczaniu tych kosztów.

   Wszystkie wymienione składniki kosztowe obowiązują również przy naliczaniu kosztów utrzymania zapasów w tranzycie. Mogą one być jednak równie traktowane ze względu na specyfikę zapasu. Po pierwsze, koszty kapitałowe zapasów w tranzycie mogą pokrywać się z kosztami kapitałowymi zapasów utrzymywanych w   magazynach, o ile zapas w tranzycie nie jest odpowiednio znaczący, co sprawia, że również koszt kapitałowy jest dla formy znaczący. Po drugie, koszty składowania zapasów w tranzycie są mało istotne w przypadku gdy firma - dostawca (dystrybutor ) uwzględnia koszty wyposażenia, załadunek i składowanie w cenie usług transportowych. Po trzecie podatki nie mają większego znaczenia w kosztach obsługi zapasów w tranzycie w przeciwieństwie do ubezpieczeń, które są niezwykle ważne i mogą stanowić dla firmy pokaźny wydatek Po czwarte, mniej istotnym składnikiem kosztów utrzymania zapasów  w tranzycie są koszty ryzyka ze względu na stosunkowo krótki czas dostaw.[1]

     Utrzymanie zapasów w tranzycie jest mniej kosztowne niż utrzymanie ich w magazynach. ale firmy, dla których utrzymanie zapasów w tranzycie stanowi istotniejszy wydatek powinny dokładnie sprawdzić wszystkie detale związane z tymi kosztami. [2]

---

[1] J.J. Coyle, E. J. Bardi, C. J. Laugley Jr. Magagement...,op. cit. , s. 206 

[2] zob. D. Kempny, Zapasy w systemie logistycznym firmy, op. cit., s. 43

Obszary zadań logistyki

W celu pełnej prezentacji istoty zadań logistycznych występujących w związku z planowaniem, sterowaniem, realizacją oraz kontrolą procesów logistycznych można wyodrębnić następujące obszary zadań: [1]

1. Realizacja porozumień handlowych

· forma przekazywania zamówień handlowych,

· forma opracowania zleceń handlowych,

· analiza zamówień jako źródeł informacji,

dalsze wykorzystanie informacji z zamówień handlowych

2. Magazynowanie dóbr rzeczowych

· ustalenie struktury oraz ilości towarów przeznaczonych do magazynowania,

· ustalenie wielkości dostaw oraz cyklu dostaw dla potrzeb uzupełnienia zapasów magazynowych,

· ustalenie poziomów norm zasobów magazynowych,

· określenie poziomów “zapasów bezpieczeństwa”,

· sposoby kontroli stanów zapasów,

· krótkookresowe sporządzanie prognozy potrzeb

3. Infrastruktura magazynowa

· kupno, dzierżawa lub budowa we własnym zakresie magazynu z wyposażeniem,

· ilość, lokalizacja, charakter, potencjał i wielkość obszaru obsługiwanego przez magazyny,

· eksploatacja własna lub na zlecenie,

· wyposażenie techniczne dla potrzeb składowania i czynności manipulacyjnych,

· wyznaczanie miejsc składowania,

· metody składowania towarów,

· organizacja obsługi środków transportu na rampie magazynowej,

· organizacja prac związanych z czynnościami manipulacyjnymi (kompletowanie, sortowanie itp.),

· organizacja pracy personelu,

· przyjmowanie, przetwarzanie i wydawanie informacji zawartych w dokumentach obrotu towarowego

4. Transport

· rodzaje środków transportowych,

· transport własny lub transport zarobkowy - kryteria wyboru,

· zakup lub dzierżawa środków transportowych,

· organizowanie przewozów kombinowanych,

· dysponowanie środkami transportu,

· organizacja procesów transportowych (optymalne drogi przewozu, plany pracy organizacja przeładunków itp.).

5. Gospodarka opakowaniami

· produkcja własna lub zakup opakowań (make or buy),

· wypełnianie funkcji logistycznych przez opakowanie (funkcje ochronne, dla potrzeb składowania, transportu, czynności manipulacyjnych i jako źródła informacji),

· tworzeni jednostek logistycznych jako warunek realizacji racjonalnych łańcuchów transportowych (jednostki składowania, jednostki przeładunkowe, jednostki transportowe itp.).

Logistyka jest dziedziną, która obejmuje szeroki zakres działań mających na celu optymalizację przepływu towarów, informacji i finansów w obrębie przedsiębiorstwa oraz między przedsiębiorstwem a jego otoczeniem. Działania te są niezbędne do zapewnienia ciągłości produkcji, efektywności operacyjnej i zadowolenia klientów. Poniżej przedstawiam główne obszary zadań logistyki, które są kluczowe dla każdej organizacji:

1. Zarządzanie łańcuchem dostaw (Supply Chain Management - SCM)

Obejmuje planowanie, wdrażanie i kontrolowanie operacji łańcucha dostaw od początkowych etapów pozyskiwania surowców, poprzez produkcję, aż po dostarczenie gotowego produktu do ostatecznego odbiorcy. Celem jest maksymalizacja wartości dla klienta przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów i zapewnieniu płynności procesów.

2. Zarządzanie zapasami

Zarządzanie zapasami dotyczy utrzymania optymalnego poziomu zapasów w magazynie, aby zapewnić ciągłość produkcji i dostępność produktów dla klientów, jednocześnie minimalizując koszty związane z przechowywaniem nadmiernych ilości towarów. Obejmuje to techniki takie jak JIT (just-in-time), EOQ (Economic Order Quantity) czy VMI (Vendor Managed Inventory).

3. Transport

Zarządzanie transportem obejmuje wybór najefektywniejszych i ekonomicznych środków transportu dla dostarczenia towarów od dostawców do firmy oraz od firmy do klientów. Obejmuje to planowanie tras, wybór przewoźników, negocjowanie stawek oraz monitorowanie dostaw.

4. Magazynowanie i przechowywanie

Obejmuje organizację i zarządzanie przestrzenią magazynową w sposób, który zapewnia efektywne wykorzystanie dostępnej przestrzeni, szybki dostęp do towarów, ich właściwe przechowywanie oraz efektywną kompletację zamówień.

5. Obsługa zamówień

Proces od momentu otrzymania zamówienia od klienta do momentu jego realizacji i dostarczenia. Obejmuje przyjmowanie zamówień, przetwarzanie, kompletowanie, pakowanie oraz wysyłkę.

6. Zarządzanie zwrotami (Reverse Logistics)

Dotyczy procesów związanych z obsługą zwrotów od klientów, recyklingiem oraz utylizacją odpadów produkcyjnych. Jest to szczególnie ważne w kontekście zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności środowiskowej przedsiębiorstw.

7. Zarządzanie informacją

Kluczowe dla skuteczności wszystkich innych działań logistycznych. Obejmuje gromadzenie, przetwarzanie i dystrybucję danych niezbędnych do podejmowania decyzji oraz koordynacji przepływu towarów i usług.

8. Zarządzanie relacjami z klientami (CRM - Customer Relationship Management)

Obejmuje budowanie i utrzymywanie pozytywnych relacji z klientami, zarówno B2B jak i B2C, aby zapewnić wysoki poziom satysfakcji i lojalności.

9. Planowanie zasobów przedsiębiorstwa (ERP - Enterprise Resource Planning)

Integracja wszystkich procesów biznesowych i logistycznych w jednym systemie informatycznym, co umożliwia lepszą koordynację działań, optymalizację zasobów i efektywniejsze zarządzanie przedsiębiorstwem.

10. Zarządzanie jakością i ciągłe doskonalenie

Wymaga ciągłego monitorowania i ulepszania procesów logistycznych, aby zapewnić wysoką jakość usług i produktów, minimalizować błędy oraz efektywnie reagować na zmieniające się warunki rynkowe.

Każdy z tych obszarów wymaga specjalistycznej wiedzy, umiejętności i narzędzi, a ich efektywne zarządzanie jest kluczowe dla sukcesu każdego przedsiębiorstwa działającego w dzisiejszym złożonym i szybko zmieniającym się otoczeniu biznesowym.

[1] S. Abt, H. Woźniak, op. cit., s. 17.